DRABINA

TECHNIKI MALARSKIE

OLEJNE MALARSTWO

Technika malarska polegająca na posługiwaniu się farbami olejnymi (farby artystyczne); za podobrazie służy drewno, płótno lub blacha; są możliwe różne sposoby malowania, np.: warstwowy (na zaprawe kladzie sie podmalówke, a na nią wielowarstwowy nakład barwny) oraz alla prima; malarstwo olejne rozpowszechniło się w XV w. w Niderlandach, wypierając technikę tempery.

Malarstwo akrylowe to malarstwo za pomocą farb akrylowych. Malarstwo akrylowe jest alternatywą dla malarstwa olejnego i jednocześnie wygodniejszą techniką malarstwa od akwareli i gwaszu.

FARBY AKRYLOWE

Farby akrylowe występują zarówno w postaci zawiesin umożliwiających malowanie na papierze, zbliżone do akwareli i gwaszu jak również można je rozpuszczać w rozpuszczalnikach organicznych i uzyskiwać farby zbliżone charakterem do farb olejnych. Farby akrylowe dostępne są także w formie puszek z rozpylaczem (sprayem) stosowanych w technikach graffiti.

W stosunku do akwareli malowanie farbami akrylowymi jest łatwiejsze, umożliwia pełne mieszanie kolorów i dokonywanie retuszy. Trudniej jest jednak za pomocą tych farb uzyskać wrażenie “ulotności” tak bardzo charakterystyczne dla akwareli.

W stosunku do farb olejnych farby akrylowe dają nieco mniej swobody w nadawaniu obrazom faktury, jednak podobnie łatwo można za ich pomocą uzyskiwać wszelkie inne efekty od wrażenia przenikania kolorów po efekty przestrzenne.

 

PASTEL

Rodzaj farb artyst. w postaci miękkich kredek; pastelami nazywa się też obrazy wykonane tymi farbami; odznaczają się one świetlistym kolorytem i miękkimi przejściami barw; pastel jako samodzielna technika malarska rozpowszechnił się głównie w XVIII w.

 

SKULPTOMALARSTWO

Technika plastyczna zbliżona do reliefu, uprawiana w XX w.; operuje połączeniami różnorodnych materiałów (np. piasek, ziemia itp.), m.in. wykorzystując kolaż; i assemblage; skulptomalarstwo zapoczątkowali twórcy kubizmu syntet.: G. Braque, J. Gris, P. Picasso, rozwijali zas J. Dubuffet, A. Tapies oraz przedstawiciele malarstwa materii, pop-artu, nowego realizmu; w Polsce m.in.: J. Maziarska, T. Rudowicz, H. Stażewski, J. Stern.

 

SUMI-E

Jap. suiboku, technika i styl monochromatycznego malarstwa tuszem, czasem z delikatnymi smugami koloru, przejęta z Chin w XIV w.; była to technika ekspresji pociągnięć pędzla i cieniowania od bieli do czerni; pozwala wyrażać bogate, symbol. treści, bliskie filozofii zen; gl. tematy – krajobrazy i postacie, później również zwierzęta, rośliny i owoce; wchłaniając rodzime elementy, w kolejnych stuleciach styl ten stał się źródłem inspiracji dla wielu szkół mal.; najwybitniejsi przedstawiciele – Sesshu; Motonobu.

 

TEMPERA

Technika malarska polegająca na posługiwaniu się tymi farbami, typowa dla malarstwa średniowiecznego.

 

AKWARELA

Technika malowania farbami akwarelowymi, gl. na papierze; charakterystyczna cecha akwareli jest cienka i przezroczysta warstwa farby, przez która przebija podloze; technika akwareli wymaga dużej precyzji ze wzgledu na trudnosci w dokonywaniu poprawek;

Gwasz – farba wodna z domieszką kredy lub bieli (od XIX wieku ołowiowej lub cynkowej), nadającej jej właściwości kryjące, oraz gumy arabskiej będącej spoiwem. Znana w Europie od średniowiecza, stosowana głównie w XVII i XVIII wieku, choć jest ona popularna do dzisiaj. Mianem tym określa się także technikę malowania gwaszami, a także same obrazy nimi namalowane.

 

GWASZ

Technika gwaszu różni się od akwareli głównie tym, że obrazy malowane gwaszem mają “pełne” kolory, a nie prześwitujące jak w akwareli. Malowanie gwaszem jest najczęściej stosowane do wykonywania szkiców dla obrazów olejnych oraz do wykonywania ilustracji do książek, choć są też malarze wyspecjalizowani w gwaszu, stosujący z powodzeniem tę technikę do malowania “pełnoprawnych” obrazów.

 

DRIPPING

Technika malarska; polega na półautomatycznym wylewaniu farby na płótno i przez jego pochylenie tworzeniu uciekających, nieoczekiwanych form; stosowana m.in. przez amerykańskich malarzy kręgu abstrakcyjnego ekspresjonizmu (J. Pollock).

 

ENKAUSTYKA

Grecko-rzymska technika malarska, w której farby o woskowym spoiwie (zimne lub ciepłe) nakładano różnymi ogrzanymi narzędziami lub na gorąco pędzlami; technika trudna i powolna, stosowana w malarstwie sztalugowym (zwl. portretowym, np. fajumskie portrety, I-IV w.) i sciennym; dawala glebie kolorów, polysk i odpornosc na wilgoc; w starożytności była wysoko ceniona, w średniowieczu – całkowicie zapomniana.

 

TECHNIKI GRAFICZNE

 

AKWAFORTA

kwasoryt, technika graficzna wgłębną, trawiona; takze odbitka uzyskana ta technika; na zawerniksowanej płycie miedzianej wykonuje się rysunek stalowa igłą; dla osiągnięcia różnego natężenia kresek płytę trawi się kilkakrotnie kwasem azotowym; w powstałe zagłębienia (po oczyszczeniu płyty) wciera się farbę druk. i wykonuje odbitki; akwaforta znana od pocz. XVI w., rozkwit w XVII w. (m.in. Rembrandt, J. Callot), jest stosowana w grafice do dziś.

 

AKWATINTA

Wykonanie formy drukowej w tej metodzie polega na pokryciu płyty metalowej sproszkowaną kalafonią lub pyłem asfaltowym, które podgrzane topią się i przylegają do niej, naniesieniu obrazu poprzez zasłonięcie wybranych fragmentów powierzchni metalu, a następnie trawieniu odsłoniętego metalu kwasem azotowym. Akwatinta różni się od akwaforty przede wszystkim tym, że trawione są nie linie, lecz płaszczyzny. W wyniku powielania czynności w coraz mniejszych obszarach obrazu uzyskuje się zróżnicowanie głębokości wytrawionych miejsc, a przez to możliwość waloryzowania koloru farby drukowej, czyli możliwość uzyskiwania półtonów.

 

CELLOGRAFIA

Technika graficzna wypukła stosowana w grafice współczesnej; kompozycje rysuje się na płycie celloplastu, wyciska się jej tło rozgrzanym narzędziem; warstwy wyciśniętego materiału gromadzące się na brzegach rysunku pozwalają uzyskać na odbitce mal. efekty faktury.

 

CERATORYT

Technika graficzna wgłębna; kompozycje rysuje się na kawałku ceraty, a następnie wycina nożem lub wydrapuje igłą; po wtarciu farby w powstałe wgłębienia wykonuje się odbitki; ceratoryt wynalazł na pocz. XX w. polski grafik F. Jablczynski.

 

CYNKORYT

Technika graficzna wypukła, pochodna drzeworytu; polega na wykonaniu rysunku w płycie cynkowej, wyżłobieniu tła wokół rysunku, pokryciu farbą części wypukłych i odbiciu na papierze.

 

DRZEWORYT

Technika graficzna wypukła; na drewnianym klocku powleczonym gruntem opracowuje się rysunek; metalowymi dłutami lub rylcami wycina się tło (na odbitce białe), partie wypukle pokrywa sie farba i odbija ręcznie na papierze; ze względu na sposób cięcia klocka rozróżnia się drzeworyt wzdłużny (langowy) i drzeworyt poprzeczny (sztorcowy), wynaleziony 1790 przez Th. Bewicka; drzeworyt znany od starożytnosci, jako technika graficzna zastosowany w końcu XIV w., rozwinął się w 2 pol. XV w. (m.in. A. Dürer); w XIX w. pełnił funkcję techniki reprodukcyjnej; stosowany w grafice do dziś.

 

ELEKTROTINTA

Technika graficzna wgłębna, trawiona; odmiana akwatinty; płyta jest trawiona prądem elektr.; pierwszy zastosował elektrotinte grafik pol. S. Rzepa ok. pol. XX w.; elektrotinte cechują duże możliwości techn. (subtelny rysunek, silne kontrasty waloru).

 

FLUOROFORTA

Technika graficzna, trawiona; podobna do akwaforty; rysunek wykonuje sie igla na zawoskowanej szklanej plycie; po wytrawieniu kwasem fluorowodorowym, wypełnia się farba (po oczyszczeniu płyty) powstałe zagłębienia i wykonuje odbitki; fluoroforte uprawiali m.in. S. Wyspiański, L. Wyczółkowski, J. Mehoffer.

 

GIPSORYT

Współczesna technika graficzna wypukła, zbliżona do drzeworytu; płytę gipsowa żłobi się rylcami drzeworytniczymi, usuwajac partie, które maja pozostac na odbitce białe; pociągniete farba części wypukłe, odbite na papierze, tworzą kompozycje.

 

KREDKOWY SPOSÓB

franc. maniere de crayon, technika graficzna wklęsła, trawiona; na pokryta werniksem płytę miedziana przyklada sie zarysowana powierzchnia rysunek wykonany kredką i pociera się jego lewą stronę tak, by kredka przylgnęła do werniksu; rysunek opracowuje się ruletkami o różnej szerokości i grubości groszku; pozostawiają one w werniksie kropkowany ślad, odkrywając metal; następnie poddaje się płytę działaniu kwasu i po nałożeniu farby wykonuje odbitkę; punktowy ślad ruletki daje na odbitce imitacje kreski kredkowej. Sposób kredkowy wynalazł ok. 1740 J.Ch. François; popularny gl. w 2 pol. XVIII w. w grafice barwnej.

 

KWASORYT

Technika graficzna wklęsła polegająca na trawieniu kwasem octowym rysunku na płycie metalowej, z której po założeniu farbą wykonuje się odbitki na papierze; termin uzywany tez na określenie akwatinty i akwaforty.

 

LINORYT

Współczesna technika graficzna, wypukła, zbliżona do drzeworytu; w płycie linoleum wycina się nożem i innymi narzędziami partie kompozycji mające w odbitce pozostając białe; pozostałe części powleka się farba i wykonuje odbitki; linoryty charakteryzują silne kontrasty czerni i bieli oraz większą niż w drzeworycie swoboda rysunku (linoleum pozwala na cięcie we wszystkich kierunkach).

 

LITOGRAFIA

Technika graficzna płaska, także odbitka uzyskana ta technika; na wypolerowanej powierzchni kamienia litograf. wykonuje się rysunek kredką litograf., tłusta farba lub odpowiednim tuszem; następnie zakwasza się kamień słabym roztworem kwasu azotowego polaczonego z guma arab. i powleka farba druk.; farba przylega do miejsc zarysowanych, nie zatrzymując się na uodpornionej na nią kwasem powierzchni kamienia; odbitki wykonuje się na papierze pod prasa. Technikę litografii pierwszy zastosował niem. grafik A. Senefelder 1796; początkowo używana jako technika reprodukcyjna, od pol. XIX w. przyjęła się w grafice artyst. w wielu krajach eur., zwl. we Francji i Niemczech. W Polsce pierwszy zakład litograf. zal. J. Siestrzyński (1819) przy Inst. Głuchoniemych w Warszawie. Technika litografii jest chętnie używana we współcz. grafice artyst., w poligrafii zastąpiona przez offset.

 

MEZZOTINTA

Sztuka czarna, technika graficzna wklęsła; na równomiernie posiekanej chwiejakiem płycie metal. wykonuje się rysunek za pomocą gładzika i skrobaczki polerując partie, które po odbiciu mają być jasne, następnie płytę powleka się farba i odbija; mezzotinta daje najbardziej mal. efekty ze wszystkich technik graf.; wynaleziona przez L. von Siegena w Utrechcie (pierwszą odbitkę wykonał 1642), rozwinęła się zwl. w XVIII w. w Wielkiej Brytanii.

 

MIEDZIORYT

Graficzna technika metal., wgłębna; na gładko wypolerowanej płycie miedzianej żłobi się rysunek za pomocą stalowych rylców; po opracowaniu płytę lekko się podgrzewa, następnie wciera farbę w wyżłobione rowki; po usunięciu farby z gładkich partii metalu przykłada się do płyty zwilżony papier i przepuszcza przez prasę; z jednej płyty można otrzymać kilkaset odbitek; miedzioryt odznacza się sucha, ostro zakończona kreska; wywodzi się z technik złotniczych. Wynaleziony ok. poł. XV w.; początkowo rozwijał się we Włoszech (A. Mantegna), w Niemczech (m.in. M. Schongauer, A. Dürer, A. Altdorfer) i Niderlandach (L. van Leyden); w XVI w. zaczęto go stosować także do reprodukcji dzieł sztuki; w XVII i XVIII w. rozwinął się gł. we Francji (R. Nanteuil, C. Lorrain) i we Flandrii (szkoła rytownicza P.P. Rubensa), następnie w całej Europie; rozpowszechnił się gł. w ilustracji książkowej; pod koniec XVIII w. i na pocz. XIX w., rzadziej stosowany, ustąpił stalorytowi.

 

MONOTYPIA

Technika graficzna płaska; na płycie metal. lub szklanej wykonuje się wolno schnącymi farbami (olejnymi, druk.) barwna kompozycje i odciska na zwilżonym papierze; powstaje tylko jedna odbitka, gdyż cała farba odbija się na papierze; wynaleziona w XVII w., popularna od końca XIX w., stosowana również we współcz. sztuce.

ODPRYSK

Technika graficzna wklęsła; na dokładnie odtłuszczonej płycie metal. wykonuje się rysunek atramentem, zawierającym oprócz barwnika składniki łatwo rozpuszczające się w wodzie, np. cukier z dodatkiem gumy arabskiej; po wyschnięciu całość pokrywa się werniksem i zanurza w wodzie; werniks odpryskuje w miejscach rysunku, potem płytę się trawi, powleka farba i wykonuje odbitki; technikę wynalazł franc. rytownik F. Bracquemond w końcu XIX w.

 

SERIOGRAFIA

Technika stosowana w grafice; rysunek wykonuje się tuszem litograf. na gazie młyńskiej naciągniętej na ramkę; gazę pokrywa się roztworem izolującym, który nie przylega do tuszu; po zmyciu tuszu przez czyste partie tkaniny przeciera się farbę na podłoże; odbitki róznia sie miedzy soba natężeniem barwy.

 

STALORYT

Metal. technika graficzna, wgłębna; rysunek żłobi się na płycie z hartowanej stali; twardość płyty nie pozwala na uzyskanie swobodnej kreski i grafik musi ograniczyć się do cięć prostych, kratkowanych lub punktowanych; technika wprowadzona ok. 1820 przez K. Heatha w W. Brytanii; w XIX w. wykonywano nia ekslibrisy, ilustracje, obecnie – banknoty, znaczki pocztowe itp.

 

SUCHA IGŁA

Suchoryt, pointe seche, metal. technika graficzna, wgłębna; rysunek ryje się na płycie miedzianej ostra igła stalowa, która pozostawia po bokach rowka maleńkie wiórki – zatrzymujące farbę na równi z zagłębieniami, i po odbiciu, pod prasa na wilgotnym papierze, daje miękką, mal. kreskę; ze względu na łatwe ścieranie się wiórków, z jednej płyty można otrzymać ok. 30 dobrych odbitek; technika znana od pol. XVI w., popularna od pol. XIX w.

 

 

INNE TECHNIKI ARTYSTYCZNE

 

FROTAŻ

frottage, szt. plast. technika artystyczna polegająca na odbijaniu faktury dowolnych przedmiotów (np. drewna, kamieni, liści) na powierzchni papieru; wprowadzona przez M. Ernsta, stosowana przez artystów współczesnych dla wzbogacenia faktury obrazów.

 

KOLAŻ

Technika artystyczna i wykonane w tej technice dzieło; kolaż polega na łączeniu za pomocą odpowiednich spoiw (pierwotnie kleju) form wyciętych z zadrukowanego papieru, szczątków roślin i zwierząt, fragmentów wyrobów ręcznych i maszyn. z formami namalowanymi na płótnie lub narysowanymi na tekturze; pierwsze kolaże (1912) zrealizowali równocześnie G. Braque i P. Picasso; technika kolażu poslugiwali sie równiez futuryści, dadaiści, surrealiści.

 

TKANINA

 

 

Strona używa ciasteczek (cookies). Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji.

Aby zapewnić Ci jak najlepsze wrażenia z przeglądania, ustawienia plików cookie na tej stronie internetowej są ustawione na "zezwalaj na pliki cookie". Jeśli nadal używasz tej witryny bez zmiany ustawień plików cookie lub klikniesz poniżej "OK, zgadzam się", to wyrażasz na to zgodę.

Zamknij